Çfarë nuk shkon me “Boeing 737 Max 8”?

Premte, 15 Mars 2019 22:52

Incidenti i parë ka ndodhur më 29 tetor 2018. Vetëm dymbëdhjetë minuta pasi një avion “Boeing 737 Max 8” i linjës ajrore indoneziane pothuajse krejt i ri u nis, filloi të zhytet me shpejtësi në Detin Java, duke marrë jetët e 189 njerëzve.

Më pak se pesë muaj më vonë, më 10 mars 2019, një tjetër “Boeing 737 Max 8” i Linjws ajrore tw Etiopisë gjashtë minuta pasi u ngrit nga aeroporti Addis Abeba, u përplas në tokë me shpejtësi 700 kilometra në orë (435 milje në orë). Kjo përplasje vrau 157 njerëz.

Çfarë nuk shkon me Max 8?

Askush nuk e di saktësisht se çfarë ka ndodhur në Etiopi. Vetëm një analizë e regjistruesve elektronikë të të dhënave të fluturimit, të cilat u gjetën këtë të hënë, do të japin një përgjigje reale.

Megjithatë, paralelet midis dy aksidenteve janë të dukshme: Pilotët e të dy aeroplanëve luftuan pa sukses për t’u ngritur në lartësi. Po ashtu, të dy donin të ktheheshin në aeroport për shkak të çështjeve teknike. Por asnjëri nuk e bëri atë.

Pilotët e avionit në Indonezi me sa duket u përballën me disa probleme, sipas hetuesve.

Më e keqja ishte softueri jofunksional, ekzistenca e të cilit nuk ishte përmendur as në manualin e aeroplanit.

Softueri shkaktoi rënien pikiatë të avionit, të cilën pilotët ishin të pafuqishëm ta ndalonin.

Pas dy incidenteve të tmerrshme në më pak se pesë muaj, modeli më i fundit i Boeing është nën dyshim.

Deri të mërkurën, 40 vende kanë ndaluar të gjitha fluturimet e “Boeing 737 Max 8” nga hapësira e tyre ajrore, duke përfshirë çdo anëtar të Bashkimit Evropian.

Zyrtarët e SH.B.A.-së, nga ana tjetër thonë se “Max 8” është ende i sigurt për të fluturuar.

Boeing po shkon drejt katastrofës më të madhe në historinë e saj. Linjat ajrore të botës kanë porositur më shumë se 5.000 “Max 8”. Megjithëse asnjë porosi nuk është anuluar ende, reputacioni i avionit është njollosur. Të hënën, çmimi i aksioneve të Boeing u ul me më shumë se 10 për qind.

Sipas “Spiegel Online”, në mënyrë që të jetë konkurues, që nga viti 1968 Boeing e ka përmirësuar modelin e vjetët të 373-it, duke e bërë më ekonomik, duke i rritur madhësinë, apo eficencën.

Mirëpo inxhinierët që janë marrë me të, sipas gazetës gjermane e dinin shumë mirë se po bënin kompromise të cilat nuk do i kishin toleruar kurrë në një model më të ri avioni. Pasojat e kësaj tani mund të zbulohen.

Zgjidhje të përkohshme jocilësore

Kur Boeing filloi zhvillimin e “Max 8” në vitin 2011, një gjë ishte e qartë: Motori do të furnizohej nga një motor shumë efikas i karburantit i njohur si Lean, i prodhuar nga kompania “CFM”.

Rivalja e Boeing, Airbus, gjithashtu kishte pajisur A320neo-in e saj me të njëjtën pajisje shtytëse.

Një nga arsyet pse motori i Lean është aq ekonomik është sepse futja e ajrit ka një diametër të madh: 198 centimetra (6.5 këmbë). Ndërkohë që Airbus A320neo ka mjaft hapësirë ​​për një motor të tillë, pajisja ulëse në Max 8 është e shkurtër, duke kufizuar hapësirën nën krahët e avionit. Motori thjesht nuk përshtatet.

Për të gjetur një zgjidhje, inxhinierët e Boeing hodhën idenë e shkurtimit të strukturës së montimit të motorit, i cili i fikson motorët e rëndë në pjesën e poshtme të krahëve.

Kjo bëri punën, por erdhi me kosto serioze në mekanikën e fluturimit të avionit. Si rezultat, Max 8 rriti në mënyrë të rrezikshme atë që e quajmë hundën e avionit.

Në rrethana të rralla dhe ekstreme, avioni kishte shanse të mëdha për t’u rrëzuar. Inxhinierët e Boeing kështu improvizuan një zgjidhje. Ata zhvilluan një softuer që do të funksiononte në sfond.

Sapo hunda e avionit të tregonte për lart, sistemi do të aktivizonte automatikisht bishtin e avionit për ta bërë atë të sigurtë duke e balancuar.

Pilotët as nuk do ta vërenin ndërhyrjen e softuerit – të paktën kjo ishte ideja. Boeing as nuk e konsideroi të njoftonte pilotët për softuerin e ri.

Premtimi i pambajtur

Por inxhinierët e Boeing mesa duket nuk e kanë konsideruar se softueri i ri “MCAS” ishte jashtëzakonisht i ndjeshëm, siç dëshmohet nga rrëzimi i Lion Air.

Sensorët vazhdimisht monitorojnë pozicionin e avionit kur fluturojnë në ajër. Mjafton që një sensor i vetëm të mos funksionojë dhe të raportojë gabimisht se këndi i avionit është tepër i lartë; pas kësaj, MCAS automatikisht ul hundën.

Pilotët as nuk e dinë se çfarë po ndodh me ta. Ata mund të mundohen sa të duan, por kompjuteri vazhdon të punojë kundër tyre, duke e bërë rrëzimin të pashmangshëm.

Pas rrëzimit të Lion Air, Boeing njoftoi se do të përditësonte softuerin në fillim të vitit 2019. Deri më tani, asnjë përditësim i tillë nuk është bërë.

Fjala e fundit nga Boeing ishte se azhurnimi i softuerit do të ishte në dispozicion në prill.

Tani, Boeing është nën presion edhe më të madh. Nëse hetuesit konfirmojnë se avioni etiopian ishte viktimë e “MCAS”, autoritetet mund të tërheqin edhe licencën e tanishme të Max 8.

Menaxherët në Boeing e dinin prej kohësh që edhe inxhinierët më të mirë në botë nuk do të ishin në gjendje ta zgjasin jetën e 737-it pafundësisht.

Boeing kishte planifikuar të prezantojë një model të ri avioni deri në vitin 2030. Por, si rezultat i krizës aktuale, kompania mund të mos ketë zgjidhje tjetër përveçse ta nxjerrë sa më shpejt modelin e ri.

VINI RE: Ky artikull është pronë intelektuale e Spiegel/ Përshtati në shqip Hashtag.al

Lini komentin tuaj!

Fyerjet dhe përdorimi i fjalëve banale, do të pasoj me fshirjen e komentit tuaj.

Lajmet e fundit

Ndahet nga jeta ikona e këngës popullore shkodrane Shyqyri Alushi

Kulturë

Ndahet nga jeta ikona e këngës popullore shkodrane Shyqyri Alushi

Ndahet nga jeta ikona e këngës popullore shkodrane Shyqyri Alushi. Ai u shua në moshën 84-vjeçare për shkak të një sëmundje. Shuqyri Alushi ishte një prej këngëtarëve më të mirë...

Parashikimi i motit, e martë 19 mars 2019

Moti

Parashikimi i motit, e martë 19 mars 2019

Sot moti do të  jetë me kthjellime dhe vranësiratë pakta me prani të mjegullës në verilindje dhe juglindje. Era do të jetë  nga kuadrati i jugperëndimit (SW) me shpejtësi 8 m/sek në bregdet. Valëzimi  i forcës 4...

Horoskopi,  e martë 19 mars 2019

Horoskopi

Horoskopi, e martë 19 mars 2019

Dashi Një nga marrëdhëniet tuaja të ngushta me një person ka shkuar shumë larg aq sa do të ishte mirë që të dy ta pranoni këtë fakt. Kjo nuk do të...

Sondazh

Nothing found!

Sondazh

Nothing found!